Deel 1 “Maria nodigt ons uit”
Opgebouwd rond het embleem van onze Mariaprocessie nodigt Onze-Lieve-Vrouw van Halle ons uit voor de tweejaarlijkse Mariaprocessie in Halle gepaard gaand met een prachtig muzikale opening gebracht door een jeugdmuziekkorps.
Deel 2 “Halle, legendarische Mariastad”
Dit deel van de processie vertelt de belangrijkste feiten van Halle uit de periode van de vroege kerstening tot de bruisende stad aan de Zenne zoals we ze vandaag kennen. De schenking van het genadebeeld van Onze-Lieve-Vrouw aan de kerk van Halle, maakte van deze stad een legendarisch maar tot op vandaag ook een bloeiend bedevaartsoord. Bedevaarders uit zowat alle rangen en standen van de bevolking kwamen en komen nog steeds naar Halle om Maria, Onze Moeder, te eren.
De Kerstening
In de zesde eeuw na Christus werd de streek rond Halle gekerstend door de Heilige Amandus, een rondreizende missiebisschop en de Heilige Autbertus, bisschop van Cambrai. Halle maakte deel uit van het Kapittel van Bergen, dat rond 650 gesticht werd door de Heilige Waltrudis, dochter van de graven van Henegouwen.
Het eerste kerkje van Halle (635)
Rond 635 werd in Halle het eerste kerkje gebouwd door Woubert en Berthilde. Woubert was domesticus aan het hof van de Merovingische koning Clotharius II en hij was heer van het landgoed van Halle. Het kerkje is vermoedelijk gebouwd nabij een waterput en een boom waar volgens de overlevering een beeld van Onze-Lieve-Vrouw zou gehangen hebben.
De keure van Halle (1225)
In 1225 wordt Halle een stad. De stadsmagistraat ontvangt de stadskeure uit handen van Johanna van Constantinopel, gravin van Vlaanderen en van Henegouwen.
Schenking van het Genadebeeld aan Halle (1267)
Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Halle behoorde volgens de legende tot een beeldengroep van vier Mariabeelden die afkomstig zou zijn van de Heilige Elisabeth van Hongarije. Haar dochter, Sofia van Thüringen, erfde de beelden. Volgens de overlevering schonk ze één beeld aan de kerk van de Karmelietessen van Vilvoorde. De andere drie beelden gaf ze aan haar schoonzus, Machteld van Brabant, echtgenote van Floris IV, graag van Holland en Zeeland, heer van Halle. Bij testament had Machteld haar dochter Aleydis van Avesnes belast met de schenking van de drie beelden aan drie kerken: het eerste aan de kerk van ’s Gravenzande (NL) het tweede aan het Karmelietessenklooster en het derde aan de kerk van Halle.
In 1267 bracht Aleyde van Avesnes beeld naar Halle. Met deze schenking wilde Machteld van Brabant de belangen van haar kleinzoon Jan II van Avesnes bekrachtigen ten aanzien van de graven van Vlaanderen.
De Pauselijke Bul (1335)
Zeventien bisschoppen en één aartsbisschop ondertekenen in 1335 een pauselijke bul. Hierbij werd een aflaat van veertig dagen verleend aan al diegenen die de kerk van Halle bezochten of er deelnamen aan de jaarlijkse processie. Oorspronkelijk ging de processie uit op de eerste zondag van september (in Halle Kermis t’Halle genoemd) rond het feest van Maria’s geboorte. De pauselijke bul wordt bewaard in de schatkamer van de basiliek en is meteen het oudste spoor van de processie van Onze-Lieve-Vrouw van Halle.
Bouw en wijding van de Sint-Martinuskerk (1341-1410)
Door de bloeiende bedevaart ging het Halle voor de wind. De kerk werd sinds 1341 continu verder uitgebouwd door diverse architecten en bouwheren. De Kerk en het stadsbestuur waren zeer nauw betrokken bij deze werken. In 1410 waren de bouwwerken aan de Sint-Martinuskerk voltooid. Pierre D’Ailly, bisschop van Kamerijk, wijdde de kerk in 1410. De kerk kreeg als patroonheiligen de Heilige Martinus, de Heilige Gertrudis en de Heilige Catharina.
Belegering door Filips van Kleef (1489)
Rond 1488 werd Filips van Kleef, heer van Wijnendaele, verraden door zij heer Maximiliaan van Oostenrijk. Eens bevrijd uit zijn Brugse gevangenis, leidde Filips van Kleef een opstand tegen Maximiliaan. Hij kreeg al snel tal van Brabante steden achter zich en op 25 september 1488 stond hij een eerste maal voor de poorten van Halle voor een vergeefse poging om de stad in te nemen.
In 1489 probeerde hij een tweede keer met kanonnen. Volgens de legende zou Onze-Lieve-Vrouw van Halle verschenen zijn op de stadswallen en alle kanonballen in haar mantel hebben opgevangen. Ze zou zwart geworden zijn van het roet. De kanonballen uit de belegering worden bewaard in een nis in de toren van de basiliek.
Karel V (1520)
In 1520 kwam Karel V samen met zijn broer Ferdinand te voet naar Halle om Onze-Lieve-Vrouw van Halle te bedanken voor het vervullen van zijn keizerlijke droom. Pas daarna trok hij verder naar Aken waar hij gekroond werd. Hij schonk het wereldberoemde retabel van Jehan Mone aan de basiliek. Het is te bewonderen in de Trazegnie-kapel. Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw liet hij tooien met zijn mantel.
De Grauwzusters vangen de hulpbehoevende bedevaarders op (1556)
Sinds de komst van het beeld groeide Halle uit tot een Europees bedevaartsoord. Vanaf 1556 kwamen de Grauwzusters arme en uitgeputte bedevaarders in hun hospitaal opvangen en verzorgen.
Belegering door Olivier van den Tympel (1580)
In 1580 kreeg Halle het opnieuw zwaar te verduren. De stad werd voor een tweede maal belegerd. Onder leiding van Olivier van den Tympel stonden de Brusselse protestanten voor de Halse stadspoorten. Na Brussel en Gent wilde hij Halle bij verrassing innemen. Maar zijn poging mislukte. Zijn ladders waren te kort …! De gedenksteen boven de nis met de kanonballen herinnert ons vandaag nog altijd aan deze belegering.
NIEUW - De 17 provinciën
Nadat keizer Karel V in 1543 het hertogdom Gelre had ingelijfd was een min of meer aaneengesloten en afgerond geheel van landsheerlijkheden ontstaan. Dit geheel van Nederlandse gewesten werd sindsdien ook wel aangeduid als de Zeventien Provinciën. Deze waren: Graafschap Artesië, Graafschap Vlaanderen, Kasselrijen Rijsel, Dowaai en Orchies (soms Rijsels-Vlaanderen genoemd), Heerlijkheid Mechelen, Graafschap Namen, Graafschap Henegouwen, Graafschap Zeeland, Graafschap Holland, Hertogdom Brabant en Markgraafschap Antwerpen, Hertogdom Limburg en de Landen van Overmaas, Heerlijkheid Friesland (sinds 1515), Doornik en het Doornikse (sinds 1521), Heerlijkheid Utrecht (sinds 1528), Heerlijkheid Overijssel, incl. Drenthe, Lingen, Wedde en Westwoldingerland (sinds 1528), Heerlijkheid Groningen (sinds 1536), Hertogdom Gelre en Graafschap Zutphen (sinds 1543). Het Katholieke Zuiden kwam echter steeds meer in onmin met het gereformeerde Noorden. Met de Val van Antwerpen in 1585 werd een grens tussen Noord en Zuid getrokken, waardoor de Zeventien Provinciën werd opgesplitst in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en de Zuidelijke Nederlanden. Halle floreerde in deze periode als bedevaartsoord en werd in 1580, tijdens de godsdienstoorlogen, aangevallen door de troepen van Willem van Oranje, onder leiding van Olivier van den Tympel.
De jezuïeten bevorderen de devotie voor Onze-Lieve-Vrouw van Halle (1642-1773)
Van 1642 tot 1773 verbleven de Jezuïeten in Halle. Het Oud-Jezuïetencollege in de Cardijnstraat is hiervan de bekendste herinnering. Zij kwamen naar Halle om de bedevaart te stimuleren en opnieuw stuwkracht te geven. Zij steunden op die manier de contrareformatie.
Halle, stad van Vaantjesboeren
Rond de Mariaverering ontwikkelden gewiekste Hallenaren een echte industrie met bedevaartvaantjes. De bedevaart gaf de Hallenaren hun bijnaam van Vaantjesboeren. Zij verkochten bedevaartvaantjes aan de pelgrims, die deze mee naar huis namen als herinnering en bewijs aan hun bedevaart.
NIEUW - Pauselijke kroning van het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Halle (1874)
Op 4 oktober werd in opdracht van paus Pius IX Onze-Lieve-Vrouw van Halle plechtig gekroond door Monseigneur Dechamps, aartsbisschop van Mechelen, bijgestaan door vier andere bisschoppen.
Op bedevaart tegen betaling (1900)
Rosine Broecke uit Ledegem kwam in de periode rond 1900 minstens honderd keer in opdracht naar Halle op bedevaart. Zij kwam te voet naar Onze-Lieve-Vrouw. Hoe meer men haar betaalde, hoe zwaarder de klompen die ze droeg.
NIEUW - De Sint-Martinuskerk wordt basiliek (1946)
In 1946 verheft Paus Pius XII de kerk tot Basilica Minor en de kerk ontvangt de typische symbolen van een basiliek: het Tintinabulum en de Umbrella van de hand van Camille Colruyt.
NIEUW - 125ste verjaardag van de kroning (1999)
De 125ste verjaardag van de plechtige kroning van het beeld van Onze-Lieve-Vrouw wordt in 1999 gevierd met een rechtstreekse televisiemis, een concert met alle Halse zangkoren en een jubileumprocessie waaraan de beelden van de vier Zwarte Madonna’s uit België deelnemen. Voor deze gelegenheid schonk deken Raymond Decoster een nieuwe kroningsvlag en werd een feestelijk logo ontworpen.
NIEUW - Prinses Mathilde en Prins Filip schenken hun bruidsboeket aan Onze-Lieve-Vrouw van Halle (1999)
Dit nieuwe onderdeel van de Mariaprocessie brengt hulde de laatste grote schenking aan Onze-Lieve-Vrouw van Halle
De bedevaarders anno 2012
Vandaag komen nog steeds duizenden mensen op bedevaart naar Onze-Lieve-Vrouw van Halle. Van heinde en ver komen mensen naar Halle, te voet of met de fiets, individueel of in groep.
Deel 3 “Halle, stad aan de Zenne”
In 1977 fuseerden tal van gemeenten in ons land. Halle fuseerde met Lembeek en Buizingen. Halle heeft haar Mariaprocessie en het carnaval. Lembeek is bekend om de Sint-Veroonsmars en in Buizingen vereert men Sint-Vincentius.
NIEUW - De Zenne en het Hallerbos
De Zenne en het Hallerbos bepalen in grote mate mee het beeld van Halle. Water en natuur samen in een glooiende beweging door het regionale landschap.
Halle viert carnaval
De oudste sporen van carnaval in Halle dateren van de vijftiende eeuw. Vandaag is carnaval Halle één van de kleurrijkste en grootste volksfeesten van in België. Carnaval eert ook Onze-Lieve-Vrouw van Halle. De Gilles en Pierrots van Groot-Halle offeren jaarlijks, samen met organisator Hallatraction en de hele Halse carnavalgemeenschap, een kaars aan Onze-Lieve-Vrouw in de basiliek. Dit om haar bescherming over een veilige carnaval af te smeken.
Sint-Veroonsmars van Lembeek
Op Paasmaandag viert Lembeek zijn patroonheilige Sint-Veroon. De soldatenkorpsen van de Congo, de Etat-Major, de Cavalerie en de Carabiniers trekken dan uit ter ere van Sint-Veroon. Het schrijn van Sint-Veroon en zijn beeld worden die dag langs de Lembeekse grenzen en buurgemeenten gedragen om de bescherming van de heilige af te smeken.
NIEUW - Buizingen eert Sint-Vincentius
Om ook deze deelgemeente in de Mariaprocessie te symboliseren wordt hun patroonheilige Sint-Vincentius voor het eerst sinds lang meegedragen in de Mariaprocessie
Zustersteden van Halle
Halle is verbroederd met Werl in Duitsland, Mouveaux in Frankrijk en Kadan in Tsjechië.
Deel 4 “Maria, Moeder van de Kerk” (Pinksterfeest)
Geboorte van de Kerk
Vijftig dagen na de dood van Christus waren de apostelen samen in een huis vol angst en vertwijfeling. De Heilige Geest verscheen aan hen en gaf hen de moed naar buiten te treden en het woord van Christus te verspreiden onder de mens. Zijn Kerk was geboren.
Het Pinkstersymbool
De apostelen begaven zich onder de mensen. Van de Heilige Geest hadden ze de gave ontvangen om het woord te verspreiden in de taal van eenieder die het horen wilde. Dit is gekend als de symboliek van de vurige tongen.
Maria, Koningin van Hemel en Aarde
Maria, moeder van Christus wordt aanbeden als Koningin van Hemel en Aarde. Vlaanderen telt dan ook verscheidene gekroonde Maria’s. Onze-Lieve-Vrouw van Halle heeft van oudsher altijd een kroon gedragen. In 1874 werd ze plechtig gekroond door Mgr. Dechamps.
Deel 5 “Maria door Vlaanderen gedragen”
Alleen al in Vlaanderen wordt jaarlijks op meer dan honderd plaatsen het beeld van Onze-Lieve-Vrouw door de straten gedragen in een feestelijke gebedstocht, ommegang, processie of stoet. In deze maand van Maria en van de bedevaarten naar haar is uit elke Vlaamse provincie vandaag een groep met zijn Mariabeeld te gast in deze processie.
Volgende beelden zegden reeds toe:
Provincie Antwerpen:
Onze-Lieve-vrouw van Duffel
(het kleinste beeldje van Vlaanderen. Zie foto)
Provincie West-Vlaanderen:
Onze-Lieve-Vrouw van Westrozenbeke
Deel 6 “Onze-Lieve-Vrouw van Halle”
In het slotdeel van de processie wordt het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Halle letterlijk door haar stad gedragen om haar te laten zien aan de talrijke toeschouwers en bedevaarders. Zij wordt vergezeld van de lantaarndragers en de Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia die van oudsher het genadebeeld vergezeld.